Qumar səbəbindən pul, münasibətlər və ya emosional vəziyyət nəzarətdən çıxırsa, ilk məqsəd bütün problemləri bir anda həll etmək deyil. Əsas məqsəd növbəti mərci dayandırmaq, pula çıxışı azaltmaq və tək qalmamaqdır. Aşağıdakı addımları vəziyyətinizə uyğun ardıcıllıqla tətbiq edin.
İndi özünüzü təhlükədə hiss edirsinizsə
Özünüzə və ya başqa birinə zərər vermək fikri, real planı və ya dərhal təhlükə varsa, qumar hesablarını araşdırmaqla vaxt itirməyin. Təhlükəli əşyalardan və pul mənbələrindən uzaqlaşın, insanların olduğu təhlükəsiz yerə keçin və etibar etdiyiniz bir şəxslə dərhal əlaqə saxlayın. Yerli təcili yardım xidmətinə və ya ən yaxın təcili tibbi yardım məntəqəsinə müraciət edin.
Tək qalmayın. Danışmaq çətindirsə, qısa mesaj göndərin: “Özümü təhlükədə hiss edirəm. Xahiş edirəm, mənimlə qal və yardım almağıma kömək et.” Yaxınınızdakı şəxsə kartları, nağd pulu və qumar üçün istifadə etdiyiniz cihazı müvəqqəti vermək növbəti impulsiv addımı çətinləşdirə bilər.
Əgər təhlükə başqa şəxsdən gəlirsə, mübahisəni davam etdirməyin. Mümkündürsə, uşaqları da götürərək təhlükəsiz yerə keçin və yerli təcili xidmətlə əlaqə saxlayın.
İlk 15 dəqiqədə görüləcək işlər
Qumar istəyi güclü olduqda uzun plan qurmaq əvəzinə qısa maneələr yaradın. Açıq mərc və ya kazino hesablarından çıxın, tətbiqləri bağlayın və saxlanmış ödəniş məlumatlarını silin. Yeni depozit etməyin və itirilmiş pulu geri qazanmağa çalışmayın. “Son bir dəfə” qərarı çox vaxt zərəri böyüdür.
Sonra etibar etdiyiniz bir nəfərə zəng edin. Ondan sizinlə danışmasını, yanınıza gəlməsini və ya təhlükəsiz yerə çatmağınıza kömək etməsini istəyin. Təkcə nə baş verdiyini ucadan demək gizliliyi və impulsiv davranışı zəiflədə bilər.
| Vəziyyət | İndi atılacaq addım | Hələlik etməyin |
|---|---|---|
| Yenidən pul yatırmaq istəyi | Hesabdan çıxın və cihazı uzaqlaşdırın | İtkinin ardınca yeni mərc etməyin |
| Hesabda pul qalması | Çıxarış imkanını yoxlayın və yeni oyunu dayandırın | Məbləği dövriyyəyə salmayın |
| Panika və güclü gərginlik | Təhlükəsiz yerə keçin və birinə zəng edin | Tək qalaraq ani maliyyə qərarı verməyin |
| Borc təzyiqi | Məbləğləri yazın və yeni borcu dayandırın | Borcu qumarla bağlamağa çalışmayın |
Qumar çıxışını müvəqqəti bağlayın
Telefon, planşet və kompüterdə qumarla bağlı tətbiqləri silin. Brauzerdə saxlanmış əlfəcinləri, parolları və avtomatik doldurma məlumatlarını təmizləyin. Bildirişləri, reklam mesajlarını və tanıtım məktublarını söndürün. İstifadə etdiyiniz xidmət özünüməhdudlaşdırma, fasilə və ya hesabın bağlanması imkanı göstərirsə, bunu aktivləşdirin.
Bu addımlar tam həll deyil, lakin qərarla mərc arasında vaxt yaradır. Mümkündürsə, cihazların giriş kodunu etibar etdiyiniz şəxs müvəqqəti idarə etsin. Məhdudiyyətləri gizli şəkildə ləğv etməmək üçün həmin şəxsə niyyətinizi açıq deyin.
Qumarın nəzarətdən çıxmasının əlamətlərini və daha uzunmüddətli məhdudlaşdırma üsullarını məsuliyyətli oyun məlumatlarında nəzərdən keçirmək olar.
Pula çıxışı çətinləşdirin
Kartları qumar hesablarından ayırın, elektron pul kisələrində saxlanmış ödəniş vasitələrini silin və bank tətbiqində mümkün təhlükəsizlik məhdudiyyətlərini yoxlayın. Etibar etdiyiniz şəxsdən kartları müəyyən müddət saxlamağı xahiş edə bilərsiniz. Gündəlik yemək, nəqliyyat, dərman və yaşayış xərcləri üçün lazım olan məbləği qumar üçün əlçatan puldan ayırın.
Bank hesabının, kartın və ya borcun idarəsini başqasına verməzdən əvvəl həmin şəxsin etibarlı olduğuna əmin olun. Parol və təsdiq kodlarını tanımadığınız şəxslərlə bölüşməyin. “Pulu geri qaytarmaq”, “hesabı açmaq” və ya “uduşu çıxarmaq” adı ilə əlavə ödəniş tələb edilirsə, tələsməyin. Ödəniş risklərini ödəniş yoxlaması qaydaları ilə müqayisə edin.
Borc və itki ilə bağlı bu günkü plan
Əvvəlcə yeni borclanmanı dayandırın. Kredit, tanışdan pul almaq və ya vacib əşyanı satmaq itkini bərpa etmir; sadəcə növbəti mərci maliyyələşdirə bilər. Bütün rəqəmləri bir siyahıda yazın: mövcud pul, vacib ödənişlər, borclar və son tarixlər. Siyahı vəziyyəti ağır göstərə bilər, amma qeyri-müəyyənliyi azaldır.
Ən vacib ehtiyacları önə çəkin: yaşayış, qida, kommunal xidmətlər, dərman və nəqliyyat. Borc verənlə əlaqə saxlayarkən ödəyə bilməyəcəyiniz məbləği vəd etməyin. Qumar itkisini başqa qumarla bağlamaq üçün “təhlükəsiz seçim”, “zəmanətli mərc” və ya “dəqiq siqnal” yoxdur.
Bu gün bütün borcu həll etmək məcburiyyətində deyilsiniz. Bu gün üçün yetərli məqsəd yeni itkini dayandırmaq, rəqəmləri qeyd etmək və sabah danışacağınız etibarlı şəxsi müəyyənləşdirməkdir.
Etibar etdiyiniz şəxsə nə demək olar
Utanc yardım istəməyi çətinləşdirə bilər. Bununla belə, problemi gizlətmək pula və hesablara nəzarəti daha da zəiflədə bilər. Söhbətə faktlarla başlayın: nə qədər vaxtdır qumar oynadığınızı, hazırda yenidən oynamaq istəyinin olub-olmadığını və bu gecə hansı köməyə ehtiyac duyduğunuzu deyin.
Belə bir cümlə işlədə bilərsiniz: “Qumarı dayandırmaqda çətinlik çəkirəm. Bu gün mənimlə qalmağına, kartlarımı saxlamağına və hesabları bağlamaqda kömək etməyinə ehtiyacım var.” Qarşı tərəfdən bütün borcu ödəməsini istəmək əvəzinə konkret və məhdud dəstək istəyin.
Yaxınınıza kömək edirsinizsə, onun borcunu gizlicə ödəmək və ya yeni pul vermək əvəzinə təhlükəsizliyi, gündəlik ehtiyacları və qumara çıxışın azalmasını önə çəkin. Dərhal təhlükə əlaməti varsa, şəxsi tək qoymayın və təcili yardım çağırın.
Şübhəli tələb və ya fırıldaq əlaməti varsa
Naməlum şəxs sizdən əlavə depozit, vergi, komissiya, “hesab təsdiqi” ödənişi və ya məxfi kod istəyirsə, yeni ödənişi dayandırın. Yazışmaları, əməliyyat tarixçəsini, məbləğləri və istifadə olunan ünvanları olduğu kimi saxlayın. Sübutları toplamaq üçün qarşı tərəflə uzun mübahisəyə girmək və ya yeni pul göndərmək lazım deyil.
Kart və ya hesab məlumatları paylaşılmışsa, maliyyə qurumunuzun rəsmi əlaqə vasitəsindən istifadə edin. Parolları dəyişin, eyni parolun istifadə edildiyi başqa hesabları da qoruyun və tanımadığınız girişləri yoxlayın. Şübhəli davranışı qiymətləndirmək üçün şikayət və fırıldaq xəbərdarlığı məlumatlarından istifadə edin.
Hüquqi ad və internet ünvanını qarışdırmayın
Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 244-1-ci maddəsi internetdən istifadə də daxil olmaqla qumar oyunlarının təşkilinə toxunur və qanuni keçirilən lotereya və idman mərc oyunları üçün istisnaları göstərir. İqtisadiyyat Nazirliyi Azərlotereya ASC və Caspiantech QSC-ni idman mərc oyunları ilə bağlı adlandırır, həmçinin lotereya və idman mərc oyunlarına nəzarət etdiyini bildirir.
etopaz.az şərtlərində BAL LINE QSC virtual satıcı, Caspian Tech QSC isə mərc oyunlarının təşkilatçısı kimi göstərilir. Polis məlumatında Pinup və Mostbet adları Azərbaycanda qanunsuz onlayn qumar xidmətləri kimi təsvir olunan xidmətlər arasında çəkilir, lakin həmin məlumat dəqiq internet ünvanlarını göstərmir. Buna görə təkcə ad oxşarlığı konkret internet ünvanının statusunu təsdiqləmir. Hüquqi çərçivə barədə qeydə alınmış məlumatlar lisenziya və qanun izahında ayrıca müqayisə edilə bilər.
Növbəti 24 saat üçün sadə plan
Bu gecə üçün üç qərar seçin: qumara pul göndərməmək, tək qalmamaq və əsas maliyyə vasitələrini əlçatmaz etmək. Sabah üçün isə hesabların bağlanması, borcların siyahıya alınması və etibar etdiyiniz şəxslə ikinci söhbət üçün vaxt müəyyən edin.
Yuxusuz, sərxoş, panik və ya çox qəzəbli halda böyük maliyyə qərarı verməyin. İtki barədə düşüncələr yenidən güclənirsə, cihazdan uzaqlaşın, insanların olduğu yerə keçin və dəstək istədiyiniz şəxsə yenidən zəng edin. Geriləmə baş veribsə, bunu məğlubiyyət kimi qəbul edib davam etməyin; yeni depoziti dayandırın və qoruyucu addımları dərhal bərpa edin.
president.az · economy.gov.az · etopaz.az · mia.gov.az
Tez-tez verilən suallar
İtirdiyim pulu geri qazanmaq üçün son dəfə oynamaq düzgündürmü?
Xeyr. İtkinin ardınca yeni mərc etmək zərəri böyüdə bilər. Əvvəlcə hesabdan çıxın, ödəniş vasitələrini ayırın və etibar etdiyiniz şəxslə əlaqə saxlayın.
Qumar hesabında pul qalıbsa nə etməliyəm?
Yeni oyun açmadan mövcud çıxarış imkanını yoxlayın. Əlavə dövriyyə, depozit və ya naməlum ödəniş tələbi yaranarsa, dayanıb əməliyyat məlumatlarını saxlayın.
Yaxınıma qumar problemi barədə necə deyim?
Qısa və konkret danışın: hazırda oynamaq istəyinin olub-olmadığını, nə qədər təcili köməyə ehtiyac duyduğunuzu və həmin şəxsin hansı praktik addımı ata biləcəyini bildirin.
Özümə zərər vermək fikrim varsa nə etməliyəm?
Tək qalmayın, təhlükəli əşyalardan uzaqlaşın, etibar etdiyiniz şəxsə dərhal xəbər verin və yerli təcili yardım xidmətinə və ya ən yaxın təcili tibbi yardım məntəqəsinə müraciət edin.
Adı tanınan xidmətin hər internet ünvanı eyni statusdadırmı?
Xeyr. Ad oxşarlığı konkret internet ünvanının hüquqi statusunu təsdiqləmir. Polis məlumatında bəzi xidmət adları çəkilsə də, dəqiq internet ünvanları göstərilmir; buna görə ünvan ayrıca yoxlanmalıdır.