Məsuliyyətli oyun və özünü məhdudlaşdırma

Oyun əyləncə sərhədini keçəndə

Pul qoyulan oyun gəlir mənbəyi və ya maliyyə çətinliyindən çıxış yolu deyil. Nəticə qeyri-müəyyəndir və itirilmiş pulun növbəti mərc vasitəsilə geri qaytarılacağına zəmanət yoxdur. Əyləncə kimi başlayan davranış büdcəyə, münasibətlərə, işə və gündəlik qaydalara təsir edirsə, fasilə vermək vacibdir.

Nəzarətin itirilməsi həmişə böyük borcla başlamır. Oyunu gizlətmək, əvvəlcədən müəyyən edilmiş həddi dəyişmək və ya uduzduqdan sonra dərhal yenidən pul yatırmaq da xəbərdarlıq ola bilər. Məqsəd itkini kompensasiya etmək deyil, növbəti əməliyyatı dayandırmaq və vəziyyəti aydın qiymətləndirməkdir.

Özünüz üçün sərhədlər müəyyən edin

Oynamazdan əvvəl pul və vaxt həddi seçin. Məbləğ yalnız əsas yaşayış xərcləri, borc ödənişləri və yığım ayrıldıqdan sonra itirilməsi qəbul edilə bilən vəsaitdən götürülməlidir. Kredit, borc, kirayə pulu və ya ailənin ortaq büdcəsi oyuna yönəldilməməlidir.

Vaxt həddi də pul həddi qədər əhəmiyyətlidir. Başlama və bitmə saatını əvvəlcədən yazın, taymer qurun və fasiləsiz uzun müddət oynamayın. Həddə çatdıqda nəticədən asılı olmayaraq dayanın. Uduş həddi artırmaq üçün səbəb deyil, uduzmaq isə yeni vəsait yatırmaq öhdəliyi yaratmır.

Riskli davranışın erkən əlamətləri

Aşağıdakı əlamətlərdən biri təkbaşına asılılıq diaqnozu deyil. Lakin bir neçə əlamətin təkrarlanması daha sərt məhdudiyyətə ehtiyac olduğunu göstərə bilər:

• nəzərdə tutulan məbləğdən çox pul xərcləmək;
• uduzulan pulu dərhal geri qazanmağa çalışmaq;
• oyun vaxtını və xərcləri yaxınlardan gizlətmək;
• hesabları, ərzağı və ya borc ödənişlərini gecikdirmək;
• iş, təhsil, yuxu və münasibətlərə ayrılan vaxtı azaltmaq;
• dayandırmağa çalışdıqda narahatlıq və ya əsəbilik hiss etmək;
• başqa şəxsdən oyun üçün pul istəmək;
• müxtəlif hesablar və ödəniş üsulları ilə qoyulmuş həddi keçmək.

Bu davranışları görürsünüzsə, vəziyyəti iradə sınağına çevirməyin. Pul köçürməsini dayandırın, hesab girişini çətinləşdirin və etibar etdiyiniz bir şəxslə danışın.

Özünü məhdudlaşdırma üçün praktik plan

Özünü məhdudlaşdırma yalnız hesabdakı bir düymədən ibarət olmamalıdır. Müxtəlif xidmətlərin alətləri və qaydaları eyni olmaya bilər. Buna görə bir neçə maneəni birlikdə qurmaq daha məqsədəuyğundur.

1. İstifadə etdiyiniz hər oyun xidmətində fasilə, hesabın bağlanması və ya özünü məhdudlaşdırma imkanını axtarın.
2. Dəstək xidmətinə yazılı müraciət edərək hesabın bağlanmasını və reklam bildirişlərinin dayandırılmasını istəyin.
3. Saxlanmış kartları və digər ödəniş vasitələrini hesabdan silin.
4. Bankınızdan uyğun əməliyyat məhdudiyyətlərinin olub-olmadığını soruşun.
5. Oyun tətbiqlərini silin, əlaqəli bildirişləri bağlayın və ünvanları cihaz səviyyəsində məhdudlaşdırın.
6. Qərarınızı etibar etdiyiniz şəxsə deyin və ilk günlərdə maliyyə əməliyyatlarını birlikdə izləyin.

Müraciətin surətini, tarixi və alınan cavabı saxlayın. Məhdudiyyət tətbiq edilmirsə və ya hesab yenidən açılırsa, qeydlər sonradan məsələni dəqiq izah etməyə kömək edər. Mübahisəli vəziyyət üçün şikayət və fırıldaq xəbərdarlığı üzrə addımlardan istifadə etmək olar.

Pul və borc təzyiqini azaltmaq

İlk məqsəd bütün itkini dərhal bağlamaq deyil. Əvvəlcə yeni itkinin qarşısını alın. Son oyun əməliyyatlarını dayandırın, avtomatik köçürmələri yoxlayın və növbəti həftə üçün əsas xərclərin siyahısını hazırlayın. Ərzaq, yaşayış, kommunal xidmət, dərman və borc ödənişləri oyun xərclərindən əvvəl gəlir.

Borcunuz varsa, onu yeni mərc, sürətli kredit və ya başqa şəxsdən gizli borc almaqla bağlamağa çalışmayın. Borcları məbləğ, son tarix və mümkün gecikmə nəticəsinə görə siyahıya salın. Ödəniş çətinliyi yaranmazdan əvvəl kreditorla əlaqə saxlamaq, problemi gizlətməkdən daha praktik ola bilər.

Kart çıxarışlarını yoxlayarkən tanımadığınız əməliyyat görsəniz, əvvəlcə xidmətin adı ilə çıxarışdakı ticarət adının fərqli ola biləcəyini nəzərə alın. Yenə də əməliyyatı tanımırsınızsa, bankla gecikmədən əlaqə saxlayın. Əməliyyatların yoxlanması üçün ödəniş yoxlaması istiqamətlərinə baxmaq olar.

Yetkinlik yaşına çatmayanların qorunması

Uşaqların və yeniyetmələrin ödənişli oyunlara çıxışının qarşısını almaq üçün yalnız şifahi qadağaya güvənməyin. Bank kartlarını cihazlarda saxlamayın, tətbiqdaxili alışlara şifrə qoyun və ailə nəzarəti vasitələrini aktivləşdirin. Şifrə və birdəfəlik təsdiq kodlarını paylaşmayın.

Oyun reklamı və yayım məzmunu uşaqlarda uduşun asan olduğu təsəvvürü yarada bilər. Söhbətdə təsadüfi nəticə, pul itkisi və reklamın məqsədi sadə dillə izah edilməlidir. Uşaqdan gizli əməliyyat aşkar edilərsə, əvvəlcə ödəniş vasitəsini qoruyun, sonra hadisənin necə baş verdiyini sakit şəkildə müəyyənləşdirin.

Sərxoşluq, gərginlik və təcili risk

Alkoqol və ya başqa maddələrin təsiri altında qərarvermə zəifləyə bilər. Güclü qəzəb, kədər, yuxusuzluq və panika zamanı da mərc qərarını təxirə salmaq lazımdır. Belə anda hesab balansını yoxlamaq və ya itkini geri qazanmaq cəhdi vəziyyəti ağırlaşdıra bilər.

Özünüzə zərər vermək fikri, nəzarətsiz davranış qorxusu və ya dərhal təhlükə varsa, oyun hesabı ilə məşğul olmağı ikinci plana keçirin. Tək qalmayın, etibar etdiyiniz şəxsə xəbər verin və yerli təcili yardım xidmətinə müraciət edin. Qısa təhlükəsizlik addımları təcili yardım istiqamətində toplanıb.

Azərbaycandakı hüquqi çərçivə barədə məhdud məlumat

Azərbaycan Cinayət Məcəlləsinin 244-1-ci maddəsi qumar oyunlarının, o cümlədən internet vasitəsilə təşkilinə toxunur və qanuni qaydada keçirilən lotereyalarla idman mərc oyunları üçün istisnalar göstərir. Bu məlumat hər hansı konkret internet ünvanının qanuni, təhlükəsiz və ya etibarlı olması barədə nəticə yaratmır.

İqtisadiyyat Nazirliyinin məlumatında Azərlotereya ASC və Caspiantech QSC — TOPAZ nişanı ilə — idman mərc oyunlarının təşkilatçıları kimi göstərilir; Nazirlik lotereya və idman mərc oyunlarına nəzarət etdiyini bildirir. eTopaz şərtlərində isə etopaz.az mühiti üçün BAL LINE QSC virtual satıcı, Caspian Tech QSC mərc operatoru kimi təqdim olunur.

Polisin bildirişində Pinup və Mostbet Azərbaycanda qanunsuz onlayn qumar xidmətləri kimi təsvir edilən adlar arasındadır. Bildiriş dəqiq internet ünvanları göstərmədiyi üçün bu qeyd oxşar adlı hər bir ünvan barədə avtomatik hökm vermir. Konkret ünvan və hüquqi şəxs ayrıca yoxlanmalıdır. Ətraflı çərçivə üçün lisenziya və qanun məlumatından istifadə edin.

Dayandırdıqdan sonra davamlı nəzarət

İlk fasilədən sonra reklamlar, idman qarşılaşmaları, maaş günü və əvvəlki uduş xatirəsi yenidən oynamaq istəyi yarada bilər. Bu halları əvvəlcədən siyahıya alın və hər biri üçün alternativ hazırlayın: gəzinti, telefon danışığı, fiziki fəaliyyət və ya ödənişsiz məşğuliyyət.

Həftədə bir dəfə bank çıxarışını, borc siyahısını və oyunla bağlı düşüncələrin tezliyini nəzərdən keçirin. Yenidən oynadığınız bir gün bütün planın uğursuz olduğu demək deyil. Hadisəni gizlətmədən hansı maneənin işləmədiyini müəyyənləşdirin, ödəniş çıxışını yenidən bağlayın və dəstək dairənizlə əlaqə saxlayın.

president.az · economy.gov.az · etopaz.az · mia.gov.az

Tez-tez verilən suallar